آموزش تکست نویسی(آرایه های ادبی)

در این قسمت از آموزش تکست نویسی قصد داریم شما را با آرایه های ادبی در ترانه آشنا کنیم. در واقع آرایه های ادبی مثل سنباده کشی اثر می‌باشد که به آن جلوه و زیبایی بیشتری می‌دهد و با ذهن مخاطب بازی می‌کند.

بحث آرایه های ادبی بحث بسیار مفصلی است و میتواند به تنهایی یک کتاب را به خود اختصاص دهد. ما در اینجا سعی می‌کنیم به تعدادی از آرایه های ادبی پرکاربرد و شیوه ی استفاده از آنها اشاره کنیم.

تا این لحظه از آموزش که با مفهوم ریتم وقافیه سازی آشنا نشدیم تمام اصول و تکنیک ها که آرایه های ادبی نیز جزیی از آن می‌باشد را روی متن خام خود پیاده می‌کنیم و در آخرین مرحله متن خود را به کمک ریتم و قافیه به ترانه ی قابل اجرا روی آهنگ تبدیل می‌کنیم. بعدها که حرفه ای تر شوید خواهید دید که برای نوشتن ترانه نیازی نیست الزاما همه این مراحل به ترتیب پیاده شود و ناخودآگاه و به صلاحدید خودتان گاهی چند مرحله را یکجا در ذهنتان انجام می‌دهید.

انواع آرایه های ادبی

• تضاد : در این نوع آرایه دو کلمه ی متضاد در یک مصرع یا یک بیت به کار می‌روند و نوعی زیبایی در ذهن شنونده ایجاد می‌کنند.به مثال های زیر توجه کنید.

چرا دنیامو اون جهنم کرد       من که واسه اون از بهشت کندم ( تکست انس تکست میکر) = جهنم و بهشت متضاد

من دیوونه شدم خوب تو بودی باعثش    زیبای من با تو خوبه کار زشت ( تکست پاپ از یه جا به بعد تکست میکر)=زشت و زیبا تضاد

• تناسب : هنگامی که کلمات باربط که از یک دسته اند و از نظر جنس،نوع مکان وزمان با هم هماهنگی و مناسبت دارن در یک بیت یا مصرع آورده شوند به آن تناسب می‌گویند.

آدما غرق توی سکوت همه برای حفظ جون  میگن از ترس تبر باید خشک بمونیم مثل چوب(تکستRnB آدمای فیک تکست میکر)=تبر و چوب تناسب چون هردو مربوط به جنگل هستند.

• ایهام : زمانی که با ذکر یک جمله یا یک کلمه در یک مصرع  از ترانه مفهومی دوپهلو بسازیم که خواننده بتواند دو برداشت متفاوت از کلمه یا جمله ی ما داشته باشد ترانه ما ایهام دارد. ایهام یکی از زیباترین آرایه هاست!
• از ترس میگی این ترک مال ما نی    جوری کابلو میگیری انگار طالبانی (تکست گنگ زیقیا تکست میکر)=کابل را گرفتن جمله ای دوپهلو است چون هم به معنای به کوچه علی چپ زدن و اظهار به حواس پرتی است و هم به ماجرای اشغال کابل توسط گروهک طالبان (در افغانستان) اشاره می‌کند.

نکته : گاهی از اوقات دو یاچند آرایه به صورت همزمان یا ترکیبی در یک مصرع از شعر به کار می‌رود. نمونه ای از آن ایهام و تناسب و تضاد در مثال زیر است:
حالم از گذشته به هم میخوره     آینده میاد منو لهم میکنه ( تکست اجتماعی آدم معمولی تکست میکر)=حال و گذشته و آینده هرسه جز زمان ها هستند که از این نظر با هم تناسب دارند همچنین حال و آینده با یکدیگر در تضاد هستند‍.علاوه بر این حال به هم خوردن کنایه از نفرت و حالت تهوع دارد که به نوعی ایهام نیز به شمار می‌رود!

• پارادوکس : هرگاه دو کلمه یا دو مفهوم به گونه ای به کار برده شوند که یکدیگر را نقض کنند و از نظر عقلی غیرممکن باشند آرایه ی پارادوکس خواهیم داشت. به مثال توجه کنید:

غریب آشنا دوستت دارم بیا  منو  همرات ببر به شهر قصه ها (ترانه ای از گوگوش) = غریب و آشنا دو کلمه ی متضاد هستند که وقتی به عنوان صفت و موصوف به کار رفتند آرایه ی پارادوکس اتفاق افتاده است و از نطر عقلی امکان ندارد که یک آدم غریبه آشنا هم باشد.